Customer care

Plan adviesgesprek

Arrow
WhatsApp

Met medewerker chatten

Arrow
WhatsApp

Met medewerker chatten

  • Meer leren
  • >
  • Warmtepomp
  • >
  • Buffervat warmtepomp
Monteur Slim Verwarmen regelt warmtepomp in met daarboven een buffervat

Buffervat warmtepomp - noodzakelijk kwaad of kan het zonder?

Laten we maar meteen met de deur in huis vallen: bij Slim Verwarmen zijn we geen fan van buffervaten. Wij zien een buffervat vooral als een noodzakelijk kwaad.

Een buffervat neemt kostbare ruimte in beslag, maakt de installatie duurder én wordt tijdens het verwarmen warm, waardoor het eigenlijk werkt als een soort mini-radiator in uw technische ruimte of op zolder — precies op een plek waar u die warmte vaak niet nodig heeft. Toch plaatsen we in de praktijk vaak wél een compact buffervat, omdat de hydraulische eisen van een warmtepomp nu eenmaal streng zijn. Op deze pagina leggen we uit waarom, hoe een serieel vat samenwerkt met een bypass (drukverschilregelaar), wanneer het zonder kan en waarom een serieel vat bijna altijd onze voorkeur heeft.

Wat is een buffervat (en wat is het verschil met een warmwatervat)?

24 liter rood buffervat
Een buffervat van 24 liter toegepast bij een Daikin split warmtepomp

Een buffervat is een — al dan niet geïsoleerd — voorraadvat gevuld met cv-water (gesloten systeemwater) dat wordt aangesloten op uw warmtepomp en uw afgiftesysteem.

Haal dit niet door elkaar met een boilervat (ook wel warmwatervat genoemd):

  • Boilervat / warmwatervat: Slaat schoon drinkwater op voor uw douche en kraan (sanitair tapwater).
  • Buffervat: Slaat verwarmingswater op om uw woning mee te verwarmen.

Slimme techniek: Sommige moderne warmtepompen en binnenunits zijn zo ontworpen dat ze het warmwatervat tijdelijk kunnen gebruiken om warmte te onttrekken tijdens de ontdooicyclus. Zoals u hieronder bij de Daikin Altherma 4 ziet, is een apart buffervat voor verwarmen en ontdooien bij bepaalde combinaties dan helemaal niet meer nodig.

Waarom is een buffervat in de praktijk toch vaak nodig?

Een warmtepomp werkt het zuinigst en gaat het langst mee als hij rustige, lange draaiuren maakt. Een buffervat vangt twee kritische momenten in de installatie op:

1. De ontdooicyclus en het benodigde debiet: Zodra het buiten koud en vochtig is (vaak al ruim boven het vriespunt), vormt zich ijs op de lamellen van de buitenunit. Om dit ijs te smelten, haalt de warmtepomp kortstondig warmte uit uw verwarmingswater. Hiervoor is niet alleen voldoende waterinhoud nodig, maar vooral een hoog debiet (vaak meer dan 20 liter per minuut). Kan uw installatie dat debiet of die warmte niet leveren, dan wordt de ontdooicyclus afgebroken. In het ergste geval vriest de buitenunit steeds verder dicht en valt de warmtepomp uit met een dikke laag ijs op de lamellen — die bij aanhoudende vorst handmatig verwijderd moet worden voordat het toestel weer opstart.

2. Pendelen voorkomen: Als de warmtevraag in huis klein is (bijvoorbeeld omdat meerdere kamers zijn dichtgedraaid), kan de warmtepomp zijn minimale vermogen niet kwijt. Hij slaat dan telkens kort aan en weer uit (pendelen). Dat kost onnodig stroom en zorgt voor slijtage aan de compressor.

De cruciale rol van de bypass (drukverschilregelaar) bij serieel schakelen

Bij een seriële aansluiting (of een opstelling zonder buffervat) staat de hydrauliek nooit op zichzelf: het werkt nauw samen met een bypass (ook wel drukverschilregelaar genoemd). Een bypass is een essentieel onderdeel om altijd het minimale debiet van de warmtepomp te garanderen, juist tijdens de ontdooicyclus.

Messing drukverschilregelaar met draaiknop erboven
Een Caleffi bypass (drukverschilregelaar) met ¾ duims aansluiting

Bij een serieel systeem grijpt de bypass in twee situaties in:

  • Als het afgiftesysteem dichtloopt: Bijvoorbeeld wanneer thermostaatkranen of zoneregeling groepen dichtzetten. De druk loopt op en de bypass opent om een kortsluiting te maken tussen aanvoer en retour.
  • Bij te kleine leidingdiameters tijdens het ontdooien: Soms staat uw afgiftesysteem wel open, maar zijn de leidingdiameters simpelweg te dun om het hoge debiet van meer dan 20 liter per minuut tijdens de ontdooicyclus door te laten. Ook dan opent de drukverschilregelaar en stroomt een deel van het water over de bypass.

Waarom dit het formaat van het buffervat bepaalt: Op het moment dat de warmtepomp over de bypass stroomt, wordt het afgiftesysteem in huis (de vloerverwarming of radiatoren) tijdelijk grotendeels overgeslagen. U heeft dan alleen nog maar de waterinhoud van het korte leidingcircuit tussen warmtepomp en bypass tot uw beschikking. Juist op dát moment heeft de warmtepomp het seriele buffervat hard nodig om niet in storing te vallen of vast te vriezen.

Rood buffervat, aangesloten op  28 mm stalen leidingen met isolatie, en een drukverschilregelaar
De bypass en het in serie geschakelde buffervat

Bij Slim Verwarmen berekenen we de benodigde inhoud van het buffervat daarom altijd in combinatie met de waterinhoud van het actieve leidingcircuit wanneer er over de bypass wordt gestroomd. Uw leidingwerk bevat zelf namelijk ook al water:

Rekenvoorbeeld uit de praktijk: Elk type cv-leiding in het bypass-circuit (zoals staal, koper of meerlagenbuis) telt mee. Liggen er bijvoorbeeld tussen uw warmtepomp en de bypass stalen leidingen? Alleen al 18 meter dunwandig staal van 28 mm (binnendiameter 25 mm, goed voor ca. 0,49 liter per meter) bevat 8,8 liter water. Zit het buffervat in datzelfde bypass-circuit, dan telt u die inhoud op bij het vat om aan de minimumeis van de fabrikant te voldoen.

De nadelen van een buffervat op een rij

Omdat we een buffervat liever vermijden als de installatie het toelaat, wegen we de nadelen altijd scherp af:

  • De "mini-radiator": Zodra de warmtepomp verwarmt, stroomt er warm cv-water door het vat. Zeker bij compacte, ongeïsoleerde buffervaten wordt het vat zelf ook warm en straalt het die warmte direct uit aan uw berging, kelder of zolder.
  • Ruimtebeslag: In Nederlandse woningen is de opstelplaats vaak al krap. Een vat van 40 tot 100 liter staat al snel in de weg.
  • Hogere aanschaf- en installatiekosten: U betaalt niet alleen voor het vat zelf, maar ook voor extra leidingwerk, koppelingen, beugels en montage-uren.
  • Rendementsverlies bij parallelle aansluiting: Bij een parallel aangesloten buffervat treedt al snel menging op tussen warm aanvoerwater en koud retourwater. De warmtepomp moet daardoor een hogere temperatuur leveren dan nodig is, wat direct ten koste gaat van uw rendement.
CV ketel, hybride warmtepomp, buffervat, expansievat in het knieschot van een woning
Een buffervat neemt ruimte in. In sommige situaties kan het krap worden. Op de foto: een Intergas Xtreme CV ketel, Intergas Xtend hybride warmtepomp, Flamco buffervat en een expansievat

Serieel of Parallel: waarom wij bijna altijd kiezen voor serieel

Is een buffervat nodig? Dan zijn er twee manieren om deze aan te sluiten: serieel of parallel. Bij Slim Verwarmen kiezen we waar mogelijk voor een serieel buffervat in de retourleiding (gecombineerd met een goed ingeregelde bypass).

Kenmerk Serieel buffervat (Onze voorkeur) Parallel buffervat (Open verdeler)
Werking Het vat zit direct in de retourleiding terug naar de warmtepomp en vergroot de waterinhoud in het bypass-circuit. Het vat vormt een hydraulische scheiding tussen warmtepomp en afgiftesysteem (twee circuits).
Bypass nodig? Ja. Een drukverschilregelaar (bypass) waarborgt het minimale debiet. Nee. Een klein voordeel van parallel: het vat fungeert zelf als bypass.
Rendement Hoog. Geen menging van warm aanvoer- en koud retourwater. Lager. Door menging daalt de aanvoertemperatuur naar uw woning.
Kosten Goedkoper. Eenvoudigere aansluiting en geen extra circulatiepomp nodig. Duurder. Vereist een extra circulatiepomp en meer regeltechniek.
Wanneer toepassen? Onze standaardkeuze in combinatie met een drukverschilregelaar (bypass). Alleen als het écht moet. Sommige fabrikanten, zoals Remeha, schrijven het voor bij hun grotere warmtepompen.

Hoeveel inhoud is er nodig? Minimumeisen bij Daikin

Vroeger werd er standaard gerekend met 20 liter per kilowatt (kW), waardoor er enorme vaten van 200 tot 300 liter werden geplaatst. Gelukkig moduleren moderne warmtepompen veel verder terug.

Daikin hanteert relatief lage minimale systeemvolumes — en dat is precies een van de redenen waarom wij bij Slim Verwarmen voor dit merk hebben gekozen. Bij de nieuwste Daikin Altherma 4 met geïntegreerd warmwatervat kan de binnenunit tijdens de ontdooicyclus zelfs warmte uit het warmwatervat gebruiken, waardoor het vereiste minimale systeemvolume bij verwarmen en ontdooien terugloopt tot 0 liter.

In de onderstaande tabel ziet u de exacte minimale waterinhoud van de Daikin-modellen die wij zelf installeren:

Model & combinatie Verwarmen / ontdooien Koelen
Daikin Altherma 3 20 liter 20 liter
Daikin Altherma 4 EPSKS06 (t/m 7 kW) + EPVX 07 binnenunit (met ingebouwd warmwatervat) 0 liter 13 liter
Daikin Altherma 4 EPSKS06 (t/m 7 kW) + EPBX 07 binnenunit (al dan niet met los warmwatervat) 13 liter 13 liter
Daikin Altherma 4 EPSK (t/m 10 kW) + EPVX 10 binnenunit (met ingebouwd warmwatervat) 25 liter 25 liter
Daikin Altherma 4 EPSK (12 t/m 14 kW) + EPVX 14 binnenunit (met ingebouwd warmwatervat) 30 liter 30 liter
Daikin Altherma 4 EPKS (t/m 14 kW) + EPBX 10 / EPBX 14 binnenunit (al dan niet met los warmwatervat) 55 liter 55 liter

Let op: ook als de vereiste systeeminhoud voor ontdooien 0 liter is, blijft het minimale debiet tijdens de ontdooicyclus cruciaal. Daarvoor plaatsen we dan een drukverschilregelaar (bypass) — maar géén buffervat. Pas wanneer het actieve circuit over de bypass de minimale waterinhoud — zoals die 13 liter bij koelen of bij de EPBX-binnenunit — niet haalt, combineren we de drukverschilregelaar met een compact serieel buffervat.

Rood buffervat in serie met stalen leidingen met diverse perskoppelingen
Een 24-liter buffervat in combinatie met 35 mm dikke stalen leidingen

Kan een warmtepomp ook zonder buffervat?

Ja, maar alleen als zowel de waterinhoud én het debiet gegarandeerd zijn — zonder dat de bypass open hoeft te gaan. Omdat tijdens de ontdooicyclus een hoog debiet van vaak meer dan 20 liter per minuut nodig is, lukt een installatie zonder buffervat in de praktijk slechts in specifieke situaties.

Zonder buffervat installeren kan alleen verantwoord als:

  • U een uitgebreide vloerverwarming heeft die altijd openstaat (geen zoneregeling met kleppen die groepen dichtzetten).
  • De vloerverwarmingsverdeler dicht bij de warmtepomp zit en is aangesloten met voldoende grote leidingdiameters, zodat de leidingweerstand laag blijft en die ruim 20 liter per minuut tijdens de ontdooicyclus moeiteloos door de vloer kan stromen zonder dat een bypass in hoeft te grijpen.
  • De waterinhoud van de vloerverwarming en leidingen samen voldoet aan de minimumeis uit de tabel hierboven (inclusief een eventuele koelfunctie).

In alle andere gevallen — bij radiatoren, langere leidingtrajecten met meer weerstand, of zoneregeling per ruimte — is een goed afgestelde drukverschilregelaar (bypass) in combinatie met een compact serieel buffervat de betrouwbaarste en meest energiezuinige oplossing.

Remeha CV ketel in kast, met daaronder expansievat en buffervat
Een CV ketel met expansievat en buffervat (warmtepomp staat buiten)

Deskundig advies of direct een prijs weten?

Wij plaatsen geen onnodig grote buffervaten om op zeker te spelen, maar we nemen ook geen risico's met een te laag debiet en dichtvriezende lamellen bij koud weer. We rekenen vooraf precies uit hoeveel liter water er in uw leidingwerk zit (inclusief het bypass-circuit) en of uw afgiftesysteem de benodigde doorstroming aankan.

Wilt u direct weten wat een warmtepomp inclusief vakkundige installatie (waar nodig met buffervat) bij ons kost?

Via onze online vragenlijst vraagt u eenvoudig een offerte aan:

Veelgestelde vragen over het buffervat bij een warmtepomp

Wat is een serieel buffervat?

+

Wat is een parallel buffervat?

+

Wat is een bypass (drukverschilregelaar)?

+

Hoe beïnvloedt de aansluitopening van een buffervat het debiet?

+

Wat is de ontdooicyclus?

+

Wat is het verschil tussen een buffervat en een warmwatervat?

+

Heb ik bij vloerverwarming altijd een buffervat nodig?

+

Waarom heeft een serieel buffervat de voorkeur boven een parallel vat?

+

Waarom wordt een buffervat soms een "mini-radiator" genoemd?

+