Wat is een
HR ketel?

Het belangrijkste kenmerk van HR (hoog rendement) ketels is dat ze gebaseerd zijn op condensatietechniek. Bij deze techniek worden de verbrandingsgassen zo sterk door het terugkerende verwarmingswater afgekoeld, dat de waterdamp die zich in de rookgassen bevindt, condenseert. Bij dit condensatieproces wordt extra warmte van de verbrandingsgassen aan het verwarmingswater overgedragen. Dit maakt het mogelijk dat condensatieketels 11% zuiniger zijn dan ketels zonder deze techniek.

Condensatie CV’s zijn in de jaren 1970 in Nederland door Gasunie uitgevonden. Sindsdien is Nederland wereldwijd koploper bij de toepassing van deze techniek geweest. In 2018 werden 81% van de CV ketels in huishoudens met HR gasketels verwarmd:

Verwarming in Nederlandse huishoudens

HR ketels zijn de dominante verwarmingsbron in Nederland

Bron: Eigen analyse, o.b.v. CLO Woononderzoek 2018 gegevens

Het HR ketel label wordt in Nederland door het commerciële bedrijf Kiwa uitgegeven. In tegenstelling tot het Europese energielabel, is het een vrijwillige keuze voor fabrikanten om hier gebruik van te maken. Om aan het label te voldoen, moeten de volgende rendementen worden gerealiseerd:

• 96% bij “laaglast”, d.w.z. als de ketel op 30% van zijn maximale capaciteit brandt
• Ongeveer 83% bij “vollast”, d.w.z. als hij op zijn maximale capaciteit brandt

Kiwa test iedere twee jaar een productie-exemplaar van de ketel.

De EU heeft de volgende richtlijnen voor de diverse energielabels vastgesteld:

VR (“Verbeterd Rendement”) ketels zijn in de jaren 1980 geïntroduceerd. Zij hadden een hoger rendement dan conventionele ketels, dankzij een aantal technische innovaties:

• Modulerende branders. D.w.z. dat het vermogen van de ketel aan de warmtevraag kan worden aangepast
• Efficiëntere warmtewisselaars, waardoor minder warmteverlies via rookgassen plaatsvindt
• Betere isolatie

Bij latere VR ketels zijn overigens ook modulerende pompen geïntroduceerd, maar VR ketels zijn nooit op condensatietechniek gebaseerd.

Hoewel wij iedere vorm van transparantie toejuichen, zijn we nog ver weg van een ideale situatie:

• Zowel het HR label als het Europese energielabel gaan uit van constante belasting van de ketel. In de praktijk slaat de ketel aan en uit, en varieert de benodigde capaciteit hevig gedurende de dag. De kwaliteit van de software die dit aanstuurt wordt niet meegenomen
• Geen van beide labels neemt mee dat veel installateurs de ketel te heet afstellen, waardoor de condensatietechniek veelal niet naar behoren werkt
• De eis van minimaal 83% rendement op vollast voor het HR label vinden wij wel erg gemakkelijk. Voor warm water brandt de ketel vaak op vollast.

Je zou kunnen zeggen dat de efficiëntiebeoordeling van CV ketels in hetzelfde stadium is, als het bepalen van brandstofgebruik van auto’s in de jaren 1980. Toen was de meetmethode nog niet heel streng vastgelegd. Meten gebeurde vaak onder ideale omstandigheden, zodat aangegeven waarden veel beter waren dan de praktijk.

Het gebrek aan transparantie maakt het moeilijk om HR ketels te vergelijken. Ook voor installateurs is het ondoenlijk om een groot aantal ketels onder daadwerkelijke gebruiksomstandigheden te testen.

De consumentenbond test CV ketels op een groot aantal dimensies, en is daardoor een betrouwbare bron.

Wij zelf hebben gekozen voor CV ketels van Vaillant, om de volgende redenen:

• Zeer goede resultaten in testen van de Consumentenbond
• A+ label, in combinatie met slimme thermostaat
• Meest geavanceerde regelsoftware
• Kwaliteitsproducten, geproduceerd in Duitsland
• Een familiebedrijf, al meer dan 150 jaar
• Een van de Europese marktleiders